Het grensgesprek in Rusland: wie wordt aangehouden, wat ze vragen en hoe lang het duurt (90+ ervaringen van lezers)

Nee, het Russische grensgesprek krijgt niet iedereen, en het is ook geen pure loterij. Veel hangt af van wie je bent: de kans stijgt sterk als je Brit, Amerikaan of Canadees bent, als je een band hebt met Oekraïne of een Russische partner, als je heel vaak naar Rusland reist, of als je de enige buitenlander in de bus of het vliegtuig bent. En veel hangt af van waar je de grens oversteekt: bij Koidula en Luhamaa, de grensovergangen in Zuid-Estland, krijgt bijna elke buitenlander een gesprek, terwijl de meeste mensen op de luchthaven Pulkovo van Sint-Petersburg binnen enkele minuten doorgaan.

Ik heb de verhalen van meer dan 90 lezers en zo'n 80 berichten uit Telegramgroepen doorgenomen om te zien wat zich steeds herhaalt: wie er wordt ondervraagd, wat ze vragen, hoe lang het duurt en of ze je telefoon checken. Het is geen onderzoek met statistische waarde, alleen een greep uit echte ervaringen, maar de patronen zijn vrij duidelijk.

Het is waarschijnlijk de vraag die ik het vaakst krijg sinds ik lezersverslagen publiceer: “Word ik ondervraagd?” Terecht, want de verslagen laten alle soorten gevallen zien: een Spaanse lezer zat drieënhalf uur in een achterkamer in Ivangorod, terwijl David, een 78-jarige oud-marinier van de Royal Marines, dezelfde grenspost met een glimlach en zonder één vraag passeerde. Voor het algemene beeld van elke grensovergang (openingstijden, rijen, hoe je er komt) lees je de gids over de grenzen van Rusland; hier richt ik me alleen op het gesprek.

Wat het “grensgesprek” is en hoe het verschilt van een gewone controle

De gewone controle overkomt de meeste mensen: je geeft je paspoort af bij het loket, ze maken je foto en vingerafdrukken, stellen misschien een of twee vragen (“Toerisme?”, “Hoeveel dagen?”), zetten een stempel en je bent binnen. Drie tot tien minuten.

Het gesprek (in het Russisch беседа, “gesprek”, al noemen lezers het een verhoor, tweedelijnscontrole of extra screening) is iets anders. De verslagen volgen bijna altijd hetzelfde script:

1. Bij het loket houden ze je paspoort vast en sturen ze je naar een aparte ruimte om te wachten, soms samen met andere buitenlanders.
2. Na een wachttijd van 20 minuten tot enkele uren roept een ambtenaar je naar een kantoor. De Russische grensdienst maakt deel uit van de FSB, dus wie je ondervraagt is FSB, ook in een groen uniform.
3. Ze vragen naar jou en je reis, vaak in het Russisch of via een vertaalapp op een telefoon of tablet.
4. In veel gevallen vragen ze om je telefoon, ontgrendeld, en nemen die een tijdje mee of bekijken ze hem voor je ogen.
5. Je krijgt je paspoort terug, het wordt afgestempeld en je bent binnen. In alle lezersverslagen op drie na liep het zo af.

Bij de Estse grensovergangen, en soms ook elders, krijg je vóór het gesprek een papieren vragenlijst, alleen in het Russisch: persoonsgegevens, adres, werk, het IMEI-nummer van je telefoon, of je militaire dienst hebt gedaan, of je familie in Rusland of Oekraïne hebt, of je iemand kent die aan Oekraïense zijde vecht en wat je vindt van het EU-beleid. Neem een pen mee en zorg dat je een vertaalapp met camerafunctie klaar hebt als je geen Russisch leest.

Wat het gesprek níet is, al halen mensen het door elkaar: de foto en vingerafdrukken, die sinds december 2024 bij alle buitenlanders op de Moskouse luchthavens worden genomen en in juni 2026 zijn uitgebreid naar elf andere grensposten; en lange wachttijden in de rij, die bij Narva of aan de Letse grens meestal aan de EU-kant of de douane liggen, niet aan de FSB. Hoe dat gaat, leg ik uit in wat er gebeurt als je op een Russische luchthaven landt.

De cijfers: wat jullie me hebben verteld, per grensovergang

Deze tabel vat de verslagen van lezers (verhalen, contactformulieren en e-mails uit 2025 en 2026) en berichten uit de Telegramgroepen per grens samen. Neem het voor wat het is: een greep uit ervaringen, geen onderzoek met statistische waarde. Er zijn per grensovergang hooguit enkele tientallen gevallen, mensen schrijven vaker als er iets misgaat, en de Telegramgroepen bestaan vooral uit Russen en mensen met een dubbele nationaliteit. Maar de patronen herhalen zich te vaak om toeval te zijn.

Grensovergang	Gesprek voor Europeanen	Gebruikelijke duur	Wat het vaakst voorkomt
Pulkovo (Sint-Petersburg)	Zeer zeldzaam	3–10 min	De soepelste binnenkomst van alle verslagen
Sjeremetjevo en Vnoekovo (Moskou)	Soms (ongeveer 1 op de 3)	1–4 uur als het gebeurt	Britse, Amerikaanse en Canadese reizigers, bijna altijd
Regionale luchthavens (Kazan, Jekaterinenburg, Saratov) bij internationale vluchten	Vaak	20 min–2,5 uur	Soms wordt elke buitenlander in het vliegtuig opgeroepen
Narva–Ivangorod (Estland)	Vaak in 2026, maar kort	Gesprek van 5–20 min (soms 3 uur); de hele grensovergang duurt 3 tot 24 uur	Uren in de rij, vooral aan de Estse kant
Koidula en Luhamaa (Zuid-Estland)	Bijna zeker	Kort gesprek, maar 2–12 uur wachten	Papieren vragenlijst en een gesprek voor elke niet-Rus
Kaliningrad (vanuit Polen of Litouwen)	Wisselend	1–4 uur als het gebeurt	Waarschijnlijker bij de eerste keer en bij Engelssprekenden
Letland (Boeratsjki, Oebylinka)	Vaak	4–6 uur aan Russische kant	Telefooncontrole, speurhond en vragenlijst
Verchni Lars (Georgië)	Vaak als je de enige buitenlander bent	15–60 min	Gesprek via een vertaaltablet en telefoon die wordt meegenomen
Storskog–Borisoglebsk (Noorwegen)	Zeldzaam	Minuten	In de verslagen geen vragen en geen telefooncontrole

Waar je de grens oversteekt

Luchthavens van Sint-Petersburg en Moskou

Pulkovo is de makkelijkste ingang van alles wat ik heb verzameld. Zo'n tien lezers (Fransen, Duitsers, Italianen, een Amerikaan met een visum voor drie jaar) waren er binnen 3–10 minuten doorheen, soms met één enkele vraag. Het helpt om in de vroege uurtjes aan te komen: als de luchthaven leeg is, is de rij kort en hebben de ambtenaren geen haast om iemand apart te zetten.

Op Sjeremetjevo en Vnoekovo komen de meeste mensen ook zonder gesprek door, maar hier stapelen de gevallen in de achterkamer zich op. Een Italiaanse student op Sjeremetjevo kreeg vragen over hoe lang hij bleef, waarom hij voor Rusland had gekozen, wat hij studeerde en wat zijn ouders deden, terwijl ze door zijn WhatsApp, contacten en geïnstalleerde apps scrolden: ruim een uur. Een Fransman werd drie uur vastgehouden en ondervraagd over de namen in zijn contacten. Een Spaanse lezer die op Sjeremetjevo aankwam met een vlucht uit Minsk werd gescheiden van de Russischsprekende passagiers en kreeg minder dan een kwartier een paar vragen. En Catherine en haar partner kregen een “verhoortje” waarbij hun telefoons werden gecontroleerd.

Verwar vastgehouden worden niet met ondervraagd worden: een Spaanse lezer met een privévisum werd in Kazan anderhalf uur vastgehouden in een wachtruimte met zo'n 60 buitenlanders terwijl de paspoorten werden gecontroleerd, maar zonder vragen. En John, een Amerikaan, werd bij beide aankomsten op Vnoekovo naar “extra screening” gestuurd, wat neerkwam op anderhalf uur op een stoel wachten, zonder gesprek en zonder dat iemand zijn telefoon aanraakte.

Regionale luchthavens bij internationale vluchten

Dit verraste me: in steden waar weinig westerse toeristen aankomen is de kans op een gesprek groter dan in Moskou. In Jekaterinenburg werden de drie toeristen op een vlucht uit Istanbul een voor een ondervraagd, 20–30 minuten per persoon. In Saratov werden zes Italianen die uit Jerevan kwamen één voor één naar een kamertje geroepen voor wat vragen en een blik in hun fotogalerij. In Kazan werden bij Michael, een lezer uit Zweden, twee telefoons en zijn laptop gecontroleerd en moest hij ook zijn shirt en broekspijpen optillen zodat ze naar tatoeages konden zoeken; in totaal twee en een half uur. Ze kwamen allemaal zonder verdere problemen binnen.

Narva–Ivangorod: uren in de rij, een kort gesprek

Denk niet dat Narva een snelle grensovergang is. In de verslagen duurt de hele doorgang op een gewone dag drie tot vijf uur, en in de vakantieperiodes of bij een overvolle grens las ik over wachttijden van 10, 23 en zelfs 24 uur, verdeeld over de rij en de controles. Het grootste deel van die tijd gaat op aan de Estse kant. Wat anders is dan bij de zuidelijke grensovergangen, is wat er gebeurt zodra je bij het Russische loket komt.

Daar kregen bijna alle lezers die het beschrijven een snelle, soms zelfs vriendelijke controle zonder gesprek: Leo, uit Litouwen, herinnert zich twee verveeld ogende ambtenaren die de gebruikelijke vragen stelden en hem doorwuifden. Op Telegram komt het gesprek echter voor in de meeste berichten uit 2026 die de Russische controle beschrijven, al is het maar kort: 5 tot 20 minuten, soms alleen om het IMEI van je telefoon te noteren. Een Duitse vrouw die bijna elke maand de grens over gaat, zegt dat ze in Ivangorod nog nooit is ondervraagd, maar bij de zuidelijke grensovergangen wel.

De uitzondering was Javier, uit Alicante, in september 2026: een speurhond op zijn bagage, een aparte kamer, twee en een half uur vragen over zijn geld, zijn vriendin, zijn familie en of hij in Oekraïne had gediend, een blik op de foto's op zijn telefoon, en daarna een tweede ambtenaar die nog een uur bijna dezelfde vragen stelde. Hij denkt dat het feit dat hij Spaans is, ongebruikelijk bij die grensovergang, meespeelde. Hij kwam binnen en bij het vertrek duurde het vijf minuten zonder vragen.

Kortom: bij Narva moet je rekenen op uren in de rij en de mogelijkheid van een kort gesprek; wat daar minder vaak voorkomt dan bij Koidula of Luhamaa is uren wachten op de FSB.

Koidula en Luhamaa: reken erop

De twee grensovergangen in Zuid-Estland (Koidula–Kunitsjina Gora, richting Pskov, en Luhamaa–Sjoemilkino) zijn waar het patroon het duidelijkst is. Elke westerse lezer die er binnenkwam, werd ondervraagd: een Spanjaard, een Zweed, twee Fransen, een Italiaan. Op Telegram schreef een passagier van Baltic Shuttle afgelopen oktober dat in Kunitsjina Gora elke buitenlander in de bus werd opgeroepen voor een gesprek, en in augustus bracht in Luhamaa een bus met zo'n twaalf EU-paspoorten twaalf uur door aan de Russische kant tot alle gesprekken klaar waren.

Het gesprek zelf kan vijf minuten duren; wachten tot je aan de beurt bent, duurt eindeloos. Een Spaanse lezer die in augustus 2026 bij Koidula de grens overging, bracht elf uur aan de grens door: de Russische kant liet Russen door en hield alle anderen tegen. Hem werd gevraagd of hij Oekraïense vrienden had, zijn WhatsApp, Telegram, belgeschiedenis en foto's werden grondig doorgenomen, en toen ze chats met Oekraïense studenten en een telefoontje naar het Russische consulaat vonden, werd het gesprek langer met vragen over zijn werk en zijn Russische vrouw. Hij kwam binnen. Ernst, een 19-jarige Zweed, wachtte tien uur bij dezelfde grensovergang vanwege de FSB-gesprekken. Een Fransman in Luhamaa moest een formulier over Oekraïne invullen en uitleggen waarom hij vijf toeristenvisa achter elkaar had gehad; ze belden zijn vriend in Moskou om vijf uur 's ochtends om te controleren waar hij zou verblijven.

Interessant genoeg zijn er op Telegram Estse, Litouwse en Letse vrouwen met e-visa of verblijfsvergunningen die in minder dan een uur zonder gesprek door Koidula kwamen. Het lijkt erop dat het filter strenger kijkt naar mensen van verder weg dan naar de buren.

Als je met de bus reist, houd er dan rekening mee dat hij niet altijd op je wacht: er zijn berichten over bussen die vijf passagiers achterlieten en over lezers die hun bus misten en de volgende moesten nemen.

Kaliningrad

Bij de Kaliningrad-overgangen vanuit Polen en Litouwen noemen de meeste lezers geen gesprek aan Russische kant; de uren gaan op aan de rij en de douane. Maar er zijn gevallen: Joseph, een Britse lezer in de bus uit Gdańsk, werd lang in het Russisch ondervraagd over zijn leven, zijn familie, zijn reizen en de geschiedenis van het conflict in Oekraïne, en ze bekeken zijn foto's. Hij miste de bus. In Tsjernysjevskoje kreeg een Duitser te horen dat hij werd ondervraagd “omdat het je eerste keer is bij deze grensovergang” (in totaal een uur), en een EU-stel bracht er vier uur door waarbij beide telefoons werden gecontroleerd. En in juli 2025 werden in een bus uit Gdańsk enkele Amerikanen in Mamonovo vastgehouden terwijl de Italianen en Spanjaarden in dezelfde bus meteen doorgingen.

Letland

Bij de Letse grensovergangen (Terehova–Boeratsjki en Grebņeva–Oebylinka) is de wachttijd aan Russische kant lang en zijn de controles grondig. Een Fransman die twee keer met een camper binnenkwam, beschrijft een doorzoeking met een hond, een telefooncontrole, een vragenlijst, een contantenaangifte en een röntgenfoto van het voertuig: elke keer vier tot zes uur. Miki, afkomstig uit Ecuador en getrouwd met iemand uit Rusland, kreeg veel vragen, zijn telefoon werd een uur afgenomen en daarna volgde het gesprek. In de Telegramgroep Россия–Эстония Граница schreef een passagier in juni 2026 dat in een bus die bij Boeratsjki binnenkwam, acht of negen mensen het gesprek doormaakten, sommigen drie keer, en dat ze tien uur aan Russische kant doorbrachten. Als je van plan bent de bus Riga–Moskou te nemen, houd daar dan rekening mee.

Verchni Lars, vanuit Georgië

Bij Verchni Lars lijkt de doorslaggevende factor te zijn dat je als enige buitenlander in een marsjroetka vol Russen reist. Een Spaanse lezer ging in juli 2026 zo in de vroege uurtjes over: hij werd naar een kamer gestuurd, zo'n 15 minuten ondervraagd via een vertaaltablet en zijn telefoon werd nog eens 20 minuten afgenomen. In totaal een uur; de rest van het busje was al vertrokken. Enkele Italianen in een bestelbus beschrijven een lange, nauwgezette grensovergang met vragen, formulieren en een doorzoeking van het voertuig. Op Telegram zijn de mensen die hier de meeste gesprekken melden Russen geboren op de Krim of in Oekraïne, die tot een uur lang hun Telegram en contacten lieten doorzoeken.

Noorwegen en Belarus

Bij Storskog–Borisoglebsk gingen beide lezers die me schreven zonder vragen door: een Italiaan op de pendel Kirkenes–Moermansk, “geen bagagecontrole, geen vragen, geen telefooncontrole”, en John, een Noor die met de bewakers aan de praat raakte over zijn Cadillac uit 1991. Op Telegram is er hier en daar een persoon met dubbele nationaliteit die er in 2025 is ondervraagd.

Tussen Belarus en Rusland is er in principe geen grenscontrole voor burgers van beide landen, maar een buitenlander met een e-visum kan niet op die manier binnenkomen: de FSB haalde Nicolas en zijn partner, beiden Frans, in Smolensk uit de trein Minsk–Moskou en stuurde hen terug naar Minsk. Ze deden het beleefd, maar lieten hen niet doorreizen. Het is een van de drie weigeringen die ik heb, en het had niets met het gesprek te maken: het was een visumkwestie.

Je paspoort en je profiel: net zo belangrijk als de grensovergang, of belangrijker

Naast de grensovergang komen bepaalde profielen steeds terug bij de mensen die worden ondervraagd:

• Britse, Amerikaanse en Canadese reizigers. Dit is het duidelijkste patroon naar nationaliteit. Bonnie, een 19-jarige uit Groot-Brittannië, bracht meer dan vier uur door op Vnoekovo; een andere Britse lezer, op zijn vierde reis, rekende er gewoon op drie uur te worden vastgehouden; een Amerikaan schreef op Telegram dat hij en twee vrienden bij drie van hun vier binnenkomsten apart werden genomen, steeds met een telefooncontrole. Ze schreven het toe aan het feit dat ze uit een “onvriendelijk” land komen. Toch zijn er Amerikanen die in tien minuten door Pulkovo kwamen.
• Elke band met Oekraïne. Daar geboren zijn, Oekraïense stempels, contacten met het voorvoegsel +380 of chats met Oekraïners. Een Spaanse lezer die in Oekraïne is geboren, kreeg in januari 2026 een snelle extra controle op Vnoekovo; in juni was het op dezelfde luchthaven veel drukker in de kamer en werd hem zonder opgave van reden de toegang geweigerd. Hij vloog met de eerstvolgende vlucht terug naar Spanje.
• Een Russische partner of familie. Paradoxaal genoeg worden mensen met banden met Rusland vaak ondervraagd. Een Zweedse lezer getrouwd met een Russische partner zegt dat hij sinds medio 2026 bij elke binnenkomst en elk vertrek wordt ondervraagd, een tot drie uur, altijd professioneel.
• Veel reizen achter elkaar of een privé-uitnodiging. Een Italiaan kreeg bij zijn eerste twee binnenkomsten geen enkele vraag; bij de derde vroegen ze waarom hij zo vaak naar Sint-Petersburg ging en wat hij van het conflict vond. Met toeristenvisa achter elkaar of een privé-uitnodiging moet je erop rekenen dat ze natrekken wie je in Rusland heeft uitgenodigd.
• De enige buitenlander zijn in de bus, de marsjroetka of het vliegtuig. Daardoor val je op.
• Russisch spreken. Het redt je niet: toen Shea, een Canadees, zei dat hij “een beetje” sprak, werd het hele gesprek in het Russisch gevoerd. Zijn advies: als je niveau laag is, zeg dat dan en vraag om Engels.

Wat niet lijkt uit te maken: het type visum. Er zijn mensen die wel en niet werden ondervraagd met zowel e-visa als reguliere visa. Ook wijzen de verslagen er niet op dat ze buitenlandse mannen in dienstplichtige leeftijd eruit pikken.

Wat ze vragen

De vragen herhalen zich sterk van verslag tot verslag. Grofweg op volgorde van frequentie:

• Het doel van de reis, waar je naartoe gaat, waar je verblijft en hoeveel dagen.
• Je werk, je studie en soms wat je ouders of partner doen.
• Hoeveel geld je bij je hebt en waar het vandaan komt. Omdat buitenlandse Visa- en Mastercardkaarten sinds maart 2022 niet meer werken in Rusland, reist bijna iedereen met contant geld, dus het is een normale vraag.
• Of je eerder in Rusland bent geweest en, als je vaak gaat, waarom.
• Of je familie of vrienden in Rusland en Oekraïne hebt, of in Oekraïne bent geweest.
• Of je militaire dienst hebt gedaan of een band hebt met een leger.
• Wat je vindt van de “speciale militaire operatie” of het conflict. Het komt in nogal wat verslagen voor, maar niet in de meeste.

Geen van de lezers die me schreven herinnert zich vragen over de Krim of sancties. En de toon is, op een paar uitzonderingen na, correct: verschillende lezers gebruiken woorden als “beleefd” of “professioneel”, ook al is de sfeer intimiderend.

Controleren ze je telefoon tijdens het gesprek?

Als je een gesprek krijgt, vrij waarschijnlijk: bij twee op de drie ondervraagde lezers werd de telefoon gecontroleerd. Buiten het gesprek bijna nooit. Wat ze bekijken, volgens de verslagen:

• De fotogalerij, het vaakst, soms met de locatiegegevens.
• WhatsApp en Telegram: chats en de kanalen die je volgt.
• Je contacten, vooral Oekraïense nummers of Slavisch klinkende namen.
• Je belgeschiedenis en geïnstalleerde apps.
• Het IMEI en het serienummer, die ze noteren ook als ze verder niets bekijken.

Soms bekijken ze het in een paar minuten voor je ogen; andere keren nemen ze hem 20 minuten tot een uur mee, en in sommige gevallen ook de laptop. Wat de wet zegt, wat er gebeurt als je weigert hem te ontgrendelen en hoe je hem voor vertrek voorbereidt, lees je in mogen Russische grenswachters je telefoon doorzoeken.

Hoe lang het duurt en wat er daarna gebeurt

Het gesprek zelf duurt meestal 5 tot 30 minuten. Wat alles rekt, is het wachten ervoor en erna: op luchthavens één tot vier uur in de gevallen die jullie me hebben verteld; bij de Estse en Letse grensovergangen twee tot twaalf uur aan Russische kant, omdat er één ambtenaar is voor veel mensen die gesproken moeten worden. Als je daarna een binnenlandse vlucht of een trein hebt, reken dan op minstens vier of vijf uur speling. Een Franse lezer miste bijna zijn vlucht naar Krasnojarsk nadat hij twee uur in Moskou was vastgehouden.

Het einde is in de overgrote meerderheid van de gevallen hetzelfde: je krijgt je paspoort terug en je bent binnen. Van de meer dan 90 lezers kregen er drie geen toegang: het Franse stel dat in Smolensk uit de trein werd gehaald (vanwege het visum), de lezer geboren in Oekraïne op Vnoekovo, en een familielid van een Britse lezer dat ervan werd beschuldigd voor MI5 te werken en met de volgende vlucht werd teruggestuurd. De Russische wet staat toe de toegang te weigeren om redenen van staatsveiligheid zonder opgave van reden, en ook als je onjuiste informatie geeft over jezelf of het doel van je reis.

En het gebeurt niet altijd bij binnenkomst: sommige lezers kregen hun gesprek bij het vertrek. Nicolas en Lara, een Frans stel, brachten 45 minuten door in een kamer met militairen op de luchthaven van Irkoetsk, met telefooncontrole en vragen over Oekraïne, nadat ze zonder gesprek via Pulkovo waren binnengekomen.

Hoe je je voorbereidt zodat het snel gaat

Dit zijn de tips die het vaakst terugkomen bij mensen die het hebben meegemaakt:

• Lieg niet, ook niet over details. Vragen worden herhaald, soms door een tweede ambtenaar, juist om inconsistenties te vinden. Onjuiste informatie geven is een wettelijke grond om je de toegang te weigeren.
• Houd je antwoorden kort en kalm. Toerisme, deze data, dit hotel. Je hoeft geen politieke meningen te geven; als ze ernaar vragen, een kort, neutraal antwoord.
• Laat je telefoon eruitzien als een gewone telefoon, niet leeg en niet vol dingen die je zou moeten uitleggen. Verschillende lezers verwijderden vooraf Oekraïense contacten, foto's van wapens of militaire uitrusting, Twitter of hun VPN en raden dat aan; doe het thuis, nooit in de rij.
• Noteer je IMEI (toets *#06# op je telefoon) voor het geval de vragenlijst erom vraagt, en neem een pen mee.
• Neem water, eten, een powerbank en een plan B mee als je met de bus reist: hij wacht niet altijd.
• Vertel iemand waar en wanneer je de grens overgaat, zodat die zich geen zorgen maakt als je uren onbereikbaar bent.

Om te zien hoe het er deze week bij elke grensovergang voor staat: de Telegramgroepen waar mensen in real time rijen en gesprekken melden, staan in rijen en wachttijden aan de grenzen van Rusland.

Ben je onlangs Rusland binnengekomen en ondervraagd, of zonder één vraag doorgekomen? Elk nieuw verslag helpt deze patronen scherper te maken: vertel me hier over je ervaring.

Veelgestelde vragen

Ondervraagt de FSB elke buitenlander die Rusland binnenkomt?

Nee. De meeste Europese toeristen die naar Sint-Petersburg vliegen, zijn binnen enkele minuten door de paspoortcontrole. Het gesprek is bijna zeker bij de grensovergangen in Zuid-Estland (Koidula en Luhamaa), komt vaak voor aan de Letse grens en op regionale luchthavens, en is waarschijnlijker als je Brit, Amerikaan of Canadees bent of een band met Oekraïne hebt.

Wat vragen ze bij het Russische grensgesprek?

Vooral het doel van je reis, waar je verblijft, je werk of studie, hoeveel geld je bij je hebt, of je eerder in Rusland bent geweest, of je familie of vrienden in Rusland of Oekraïne hebt en of je militaire dienst hebt gedaan. Soms vragen ze wat je vindt van het conflict in Oekraïne.

Hoe lang duurt het Russische grensgesprek?

Het gesprek zelf duurt meestal 5 tot 30 minuten, maar met het wachten ervoor kun je één tot vier uur op een luchthaven kwijt zijn en twee tot twaalf uur bij de landgrenzen met Estland en Letland.

Controleren ze mijn telefoon als ik word ondervraagd?

Vrij waarschijnlijk: bij twee op de drie ondervraagde lezers werd de telefoon gecontroleerd, vooral de fotogalerij, WhatsApp, Telegram en contacten. Buiten het gesprek zijn telefooncontroles zeldzaam.

Maakt het uit of ik een e-visum of een regulier visum heb?

De verslagen laten geen verschil zien: er zijn reizigers die wel en niet werden ondervraagd met beide soorten visum. De grensovergang, je nationaliteit en je profiel doen er veel meer toe.

Kan me na het gesprek de toegang worden geweigerd?

Ja. De Russische wet staat toe de toegang te weigeren om veiligheidsredenen zonder uitleg, en ook als je onjuiste informatie geeft. Maar het is zeldzaam: van meer dan 90 lezers kregen er maar drie geen toegang, en bij een van hen was dat omdat een e-visum werd gebruikt op een route vanuit Belarus waar het niet geldig is.

Is er ook een gesprek bij het verlaten van Rusland?

Soms. Sommige lezers die zonder problemen waren binnengekomen, werden bij het vertrek ondervraagd en kregen een telefooncontrole, bijvoorbeeld op de luchthaven van Irkoetsk of in de haven van Vladivostok.